Kaplama(Zirkonyum)

[MyCronic]

Kaplama(Zirkonyum)

Zirkonyum, gren çapının düşük olması ve yüksek gerilme direncine
sahip olması sayesinde dişhekimliğinde porselen materyalinin
içerisinde kullanılmaya başlanmıştır
Porselen restorasyonlar protetik restoratif dişhekimliğinde çok uzun süredir kullanılmaktadır Metal altyapıyla desteklenen porselen restorasyonlar üstün mekanik özellikleri sayesinde hem posterior diş eksikliklerinde hem de anterior bölgedeki estetik restorasyonlarda başarılı bir şekilde kullanılmaktadır (1, 2, 3, 4, 5) Ancak, metalin diş etine yansıması korozyonu ve anterior bölgede ışık geçirgenliğine müsaade etmemesinden ötürü estetiğin sağlanamaması gibi dezavantajlar metal desteksiz porselen restorasyonların aranmasını gündeme getirmiştir Kişilerin artan estetik ihtiyaçlarıyla birlikte arka grup dişlerde de tam porselen restorasyonların kullanımı gündeme gelmiştir Uzun seneler başarıları tam olarak kanıtlanmış restoratif tekniklere alternatif olarak her gün yeni teknikler geliştirilmektedir Materyalin kuvvetlendirilmesi amacıyla porselenin yapısı da zamanla değişikliğe uğramakta ve daha kuvvetli porselen materyalleri geliştirilmektedir (6, 7) Zirkonyum, gren çapının düşük olması ve yüksek gerilme direncine sahip olması sayesinde dişhekimliğinde porselen materyalinin içerisinde kullanılmaya başlanmıştır
Zirkonyum (Zr) kimyasal bir elementtir Atom numarası 40, atomik ağırlığı 91,22'dir Heksagonal kristal formunda bir yapı gösterir Sıcaklığa ve korozyona karşı çok dirençlidir Birçok farklı bileşik halinde bulunabilir Bunların en önemlisi zirkonyum oksit (ZrO2) bileşiğidir Zirkonyum metali ilk olarak 1789 yılında Sri Lanka'da bulunmuştur 1824 yılında ilk defa Berzelius tarafından potasyumla işlenmiştir İlk zamanlarda zirkonyum metali bombaların yapısında, flaşlarda ve nükleer sanayide kullanılmıştır Çok reaktif bir madde olup, havada ve sıvı içerisinde hemen oksitle kaplanır ve korozyona dirençli bir hale gelir Dişhekimliğinde, bir malzemenin sağlam oluşu ve korozyona direncinden dolayı kullanımı gündeme gelmiştir İmplant parçaları, post malzemesi olarak, ortodontik braketlerde, kompozit malzemesi olarak, kuron ve köprü materyali olarak kullanılmaktadır Zirkonyum, 600-800 MPa baskı direnci sayesinde, porselen köprülerde de başarıyla kullanılabilir (8, 9)
InCeram, zirkonyum oksit kristallerini kullanan ve posterior bölgede üç üyeli restorasyonların yapımına müsaade eden ilk porselen sistemidir (10, 11) Bu sistem yüksek mekanik özelliklere sahiptir ve % 35 oranında kısmi olarak stabilize edilmiş zirkonyum oksit kristalleri içermektedir Zirkonyum oksit kristallerinin porselenin yapısında var olan mikro çatlakların büyüyerek kırıklara yok açmalarını önleyecek bir çalışma mekanizması vardır InCeram zirkonyumda kristalin fazın % 67'si aluminyum oksitten oluşur Geriye kalan kısım zirkonyum oksittir Cam fazın tüm kütleye oranıysa % 20-25'tir Yapım aşamasında zirkonyum kristalleri tetragonal fazdan monolitik faza geçerler ve sonucunda % 3-5'lik bir genleşme meydana gelir Genleşme, materyal üzerinde baskı kuvveti oluşturarak hem çatlakların ilerlemesini hem de yeni çatlakların oluşmasını önleyici bir görev yapar Bükülme dayanımı 600±30 MPa civarındadır, termal genleşme katsayısı 7,7±0,1*10-6 dır (12) Ancak bu sistem opak özelliklerinden ötürü yeterli estetiği sağlayamamıştır
1980'lerin başlarında dijital bilgisayar teknolojisindeki hızlı gelişim dişhekimliğindeki uygulamalara da yansımıştır (13) Bu yaklaşımın amacı dişhekimlerinin porselen restorasyonları etkili ve kolay bir şekilde dizayn edip şekillendirebilmesini sağlamaktır

1979'da Heitlinger ve Rodder'ı takiben 1980'de Moermann ve Brandestini bu konuda araştırmalara başlamışlardır (14) İlk araştırmacılar kron, inley ya da gövde hazırlamak için teknisyen tarafından kullanılan modeli şekillendirmişlerdir Sonrakiler ise tek bir fotoğraf alıp inleyin yalnızca internal yüzeyini şekillendirmişlerdir Bunu izleyen beş yıl süresince pek fazla gelişme söz konusu olmamıştır İlk dental CAD-CAM (Computer Aided Design- Computer Aided Manufacturing); bilgisayar destekli dizayn- bilgisayar destekli şekillendirme; prototipi Fransa'da, 1983'te Garanciere konferansında sunulmuşturHerhangi bir laboratuvar işlemine tabi tutulmadan şekillendirilen ve ağza yerleştirilen ilk kron 1985'te uygulanmıştır Cercon sistemi zirkonyumla güçlendirilmiş bilgisayar destekli bir sistemdir
CERCON SİSTEMİ
Sistem 1999 yılında geliştirilmiştir Cercon sisteminde diğer sistemlerden farklı olarak bilgisayar destekli dizayn yapılmaz Diş teknisyeni ya da laboratuarın hazırlamış olduğu mum modelaj esas alınarak CAM sistemiyle altyapı hazırlanmaktadır Mum modelaj lazer yardımıyla taranır ve tarama bilgileri aşındırma ünitesinde işlenerek altyapı elde edilir Değişik uzunluklarda bloklar mevcuttur Bloklar prefabrike olarak, 12 mm, 30 mm, 38 mm ve 47 mm boyutlarında üretilmiştir (15) Materyal tam olarak TZP (tetragonal zirconia polycrystals) kristallerinden oluşmuştur Aşındırma ünitesinde yarı sinterlenmiş bloklar üzerinde ilk önce kaba, daha sonra ince aşındırma işlemleri gerçekleştirilir Aşındırılan blok orjinalinden hacimce % 30 oranında daha büyük işlenmiştir Sinterleme sırasında hacimce küçülme sağlanarak orijinal boyut yakalanır Elde edilen altyapı üzerine Cercon Ceram-S porselen tozuyla tabakalama tekniğiyle restorasyon bitirilir Tek kron, 3-5 üniteli köprü ya da implant üstü kron köprü restorasyonlarında kullanılabilir Son zamanlarda daha büyük blokların da üretilmesiyle birlikte sistem altı üyeli restorasyonların yapılabilmesine olanak vermiştir 900 MPa dayanıklılıktaki sistem %100 doku uyumludur
İçeriğinde;
% 90'dan fazla Zirkonyum oksit
% 5 oranında Yitrium oksit
% 2 den'az Hafniyum oksit
% 1'den az Aluminyum oksit bulunur
Preparasyon
Preparasyonda iç açıları yuvarlatılmış 90 derecelik basamaklar hazırlanmalıdır İdeal olarak 1-1,2 mm basamak genişliği sağlanmalıdır Tüm aksiyal yüz geçişleri yuvarlatılmalı ve optik okuyucu ucun okuması sağlanmalıdır Oklüzal yüzeyde en az 1,5 mm'lik indirgeme sağlanmalı ve 6 derecelik oklüzal yaklaşım açısı verilmelidir
Model hazırlığı
Bilinen yöntemlerle ölçü alınır Ölçü esnasında iki retraksiyon ipi kullanılması önerilmektedir Alınan ölçülerden sert alçı modeller elde edilir Modeller güdüklü olarak hazırlanır Kenar bitim sınırlarından 1 mm yukarıda kalacak şekilde siman aralığı için day spacer uygulaması yapılır Modelajlar yapılmadan önce paralelometre kullanılarak protezin giriş yolu belirlenmeli ve andırkatların kontrolü yapılmalıdır

Modelaj
Kuron ya da köprü protezinin alt yapı modelajı klasik şekilde mumdan hazırlanır Alt yapı kalınlığının en az 05 mm ve gövde bağlantılarının en az 9 mm2 (3 mm*3mm) olacak şekilde hazırlanması sağlanır
Modelajın transferİ
Değişik boyutlardaki restorasyonlar için değişik taşıma çerçeveleri mevcuttur Giriş yolunda sabitlenen modelajlar paralelometre üzerinde bu çerçevelere mum çubuklar vasıtasıyla tutturulur Daha sonra bu çerçeveler paralelometre kolundan yavaşça kaldırılarak ayrılır
Tarama ve Şekillendİrme
Ünitenin sol bölmesine, çerçeveye sabitlenmiş mum modelaj, sağ bölmeye ise aynı boyutlardaki yarı sinterlenmiş zirkonyum blok sabitlenir Tarama işlemi lazer okuyucu uç sayesinde olur En uzun boydaki modelaja ait bir tarama yaklaşık 65 dakikada gerçekleşebilmektedir Tarama işlemi bittikten sonra cihaz ilk önce kaba, daha sonra hassas frezeleme işlemlerini gerçekleştirir
Sİnterleme
Çerçeveden çıkarılıp kaba tesviyesi yapılan altyapı, sinterleme işlemi için fırına yerleştirilir Sinterleme işlemi yaklaşık altı saat sürer Sinterleme derecesi 1350 °C'tır Sinterleme sırasında materyal hacimce % 30 oranında bir küçülme gösterir ve malzeme gerçek sertliğine ve boyutlarına kavuşur Sinterleme işlemi tamamlandıktan sonra 110 µm aluminyum oksit kumuyla 2,5 bar basınç altında kumlama işlemi yapılırArdından, çalışma modeli üzerinde kontroller yapılarak uyum kontrol edilir Uyum problemleri su soğutması altında elmas frezlerle düzeltilmelidir
Üstyapı için Cercon Ceram-S tozu kullanılır Altyapı üzerine iki tabaka liner fırınlamasını takiben dentin 1 ve dentin 2 porselenleri tabakalama tekniğiyle fırınlanarak restorasyon bitirilir
Klİnİk Uygulamalar
Bir Cercon restorasyon yapımı için mutlaka basamaklı diş kesimi gereklidir Diş üzerinde çepeçevre 1,2 mm kalınlığında bir basamak hazırlığı yapılır Tüm aksiyal kenarlar yuvarlatılmalıdır Preparasyon keskin hatlı olmamalıdır Keskin kenarlar tarayıcı ucun bu bölgeleri okuyamamasına neden olacaktır Sonuçta, uyum problemi ortaya çıkabilmektedir Diş preparasyonları tamamlandıktan sonra basamakların ölçü netliğinin sağlanması için dişeti retraksiyonu yapılması gerekir Ölçü tercihan ilave bir silikonla alınmalıdır Ölçüden hazırlanan model üzerinde mum modelaj işlemi gerçekleştirilir Mum modelajı ağız içerisinde prova etmek mümkün değildir Mum modelaj tarayıcı cihaza bağlanır ve altyapı elde edilir Altyapı ağızda prova edildikten sonra, 'üzerine porselen tabakalama tekniği' ile fırınlanır ve restorasyon simante edilir
Simantasyon
Cercon sistemiyle üretilen porselenlerde simantasyon geleneksel cam iyonomer veya polikarboksilat simanlarla yapılabilmektedir Sistemin en büyük avantajlarından biri de budur Rezin simantasyon aşamaları zor ve zahmetli olduğundan, klinik uygulamaları azaltan bu yöntem, simantasyonu çok kolay bir hale getirmektedir Ayrıca adeziv simantasyon da mümkündür Üretici firma Panavia F adeziv simanını önermektedir İster adeziv ister konvansiyonel simantasyon yapılsın, simantasyondan önce restorasyonun iç yüzeyi 110 µm aluminyum oksit partikülleriyle 2,5 bar basınç altında kumlanmalıdırGeçici simantasyon için herhangi bir geçici siman kullanılabilir Eğer daimi simantasyonda adeziv siman düşünülüyorsa öjenol içermeyen bir geçici siman kullanılmalıdır