Kolleksiyonculukta AB'nin Rolü Nedir?

[KüL_KeDiSi]

Kolleksiyonculuk AB'ye mi uyacak
AB Uyum Yasaları çerçevesinde para koleksiyon culuğuna yeni düzenlemeler getirilmesini bekleyen Türk Nümismatik Derneği üyeleri, Devlet Arşivleri Kanun Tasarısı'nı tartıştı


Türkiye'de para koleksiyonculuğu ile ilgili önemli çalışmalara imza atan Türk Nümismatik Derneği üyeleri düzenledikleri "AB Uyum Yasaları Çerçevesinde Koleksiyonculuk ve Para Koleksiyonculuğu" konulu forumda AB'ye ışık tuttular. Yıllarını bu işe adamış koleksiyoncular henüz meclis gündemine taşınmayan "Devlet Arşivleri Kanun Tasarısı"nı tartıştılar. Türkiye'de ilk defa yürürlüğe girecek olan arşiv kanununun özel koleksiyonculuğa getireceği kısıtlamaları tartışan koleksiyoncular, yürürlükteki kanunla ilgili sıkıntılarını da dile getirdiler.

AVRUPA BİRLİĞİ İÇİN
Türkiye'de para koleksiyonculuğunun çok zor şartlarda yapıldığını ileri süren Türk Nümismatik Derneği Başkanı Cem Mahruki şunları söylüyor: "Sultan Abdulmecit'ten önceki paraların koleksiyonunu yapmak için öncelikle müzeye kayıtlı koleksiyoncu olacaksın. Müzenin sattığı defterlerden iki adet alacaksın. Biri sende, biri müzede kalacak. İki deftere de her paranın ön ve arka yüzünün fotoğrafını yapıştırıp, hangi döneme ait olduğunu yazacaksınız. Müthiş bir zaman ve para kaybı. Bir de öldükten sonra varislerinize büyük bir bela bırakmış olacaksınız. Gelip koleksiyona kıymet biçecekler, varisler de vergi ödeyecek. Bu uygulama acaba kaç Avrupa ülkesinde var?"AB'ye uyum sürecinde koleksiyonculuğa getirilen yasal düzenlemelerin yeniden gözden geçirilmesini talep ettiklerini belirten Mahruki "AB ülkelerinde her türlü koleksiyonculuğun serbest olmasının yanı sıra, ülkeler arası dolaşım da serbest. Türkiye AB'ye girince bu sistem nasıl çalışacak, merak ediyorum. Bizde herşey yasak" dedi. Koleksiyonculuğa getirilecek düzenlemelerin AB yoluna bir ışık tutacağını ifade eden Mahruki "Türkiye'de her türlü paranın serbestçe alınıp satılmasını, koleksiyonunun yapılabilmesini, ancak yurt dışına çıkarılmasının yasak ya da izne tabi olmasını, paraların uluslararası müzayedelerde satılabilmesini istiyoruz" diyor.
Türkiye'nin ilk arşiv kanunu niteliği taşıyan Devlet Arşivleri Kanun Tasarısı ile ilgili incelemede bulunan Doç. Dr. Hamza Kandur, taslakla ilgili olarak, "Bu kanunla özel şahısların elinde bulunan arşiv belgeleri gerektiğinde devlet tarafından satın alınabilecek, yurt dışına çıkarılmasına kısıtlamalar getirilecek ve bu işi izinsiz yapanlar için ağır para cezaları uygulanacak. Özel koleksiyoncuların ellerindeki malzeme kayıt altına alınacak" diyor. Tasarıda bazı maddelerin koleksiyoncular aleyhine olabileceğini ifade eden Kandur "Devlet satın alacağı malzemenin fiyatını kendi belirleyecek. Bu da koleksiyoncunun aleyhine olacak. Malzemenin mülkiyet hakkının devlete ait olarak ifade edilmesi ve ağır cezai hükümlerin değişmesiyle ilgili önerilerimizi yetkili makamlara ileteceğiz. Kanunun biraz daha liberalleşmesi lazım. Bu halde geçerse sorun yaratabilir"görüşünü savunuyor.

KOLEKSİYONCULUĞU TEŞVİK EDELİM
Elinde devlete ait malzeme bulunduranın kanun yürürlüğe girdikten sonra iki sene içinde malzemeyi teslim etmesini öne süren tasarının, önemi giderek azalmakta olan para koleksiyonculğunu iyice gözden düşüreceğini belirten Mahruki, tasarıyla ilgili görüşlerini şöyle dile getiriyor: "Herkesin evinde ailesinden kalma defter, mektup ne varsa götürüp arşive verecekmişiz. Böyle bir şey olur mu? Bugün müzelerin elinde milyonlarca eski para var, kimsenin baktığı yok. Bir o kadar eski para da altın ve gümüş değeri nedeniyle eritiliyor. Dünyanın hiçbir yerinde paraların eritilip maden olarak kullanılması söz konusu değil. Ama biz koleksiyoncuların elindekiler kıymetli oluyor."