Beslenmede 10 altın kural

[KusuRsuZ HatA]

kanser gibi 21. yüzyıl hastalıklarına yakalanma olasılığınızı artırdığını gösteren kanıtlar çoğalıyor

Sorun sadece çok yemekte veya aşırı miktarda
gıda tüketmekte değildir. Yanlış besin seçimleri yapmak da önemlidir.



YANLIŞ beslenmemizin pek çok nedeni var. Bunlardan ilki yaşam temposunun
müthiş hızlanması, bu hız ve telaş içinde beslenmenin ıskalanmasıdır.
Hızlanmış hayat, fast-food gıdaların tüketimini körüklüyor. Aşırı kalori
yüklü, vitamin, mineral, flavonoid, antioksidan ve posa fakiri fast-food
besinler ve atıştırmalar sağlığımızın canına okuyor.



REKLAMA KANMAYIN



Yoğun bir reklam bombardımanı tüketiciyi yanlış besin seçimlerine
yönlendirmede daha etkili hale geliyor. Reklamlarla tüketimi artan
yiyecekler elma, üzüm marul, lahana, fasulye veya bakla değil!.. Doymuş ve
trans yağlarla yüklü, şeker ve tuz deposu, kalori zengini, sağlığa
yarardan çok zarar getiren hazır-paketlenmiş besinlerin tüketimi,
reklamların etkisiyle daha da artıyor. Bu tür besinlerin renkli, parlak ve
etkileyici ambalajlarda sunulması ve oldukça çekici hale getirilmesi de
önemli bir etken. Özellikle atıştırmalık olarak pazarlanan gofret,
çikolata , bisküvi, şekerleme ve cipslerin isimleri de paketleri de müthiş
etkileyicidir.



LEZZET TUZAĞI



Yanlış besinlere yönelmenin arkasında başka faktörler de var. Bunlara
lezzet unsurunu da eklemek gerekiyor. Hazır gıda üreticileri, ürünlerinde
sağlıktan çok lezzet faktörüne önem veriyor. Bu ürünlerde bol bol
kullanılan "yağ, şeker ve tuz" üçlüsünün oluşturduğu lezzet üçgeninin
içine bir kez girdiniz mi çıkmanız oldukça güçtür. Bu besinler, yağları,
tuzları ya da ihtiva ettikleri şeker miktarları yükseldikçe daha kolay
satılıyor. Zararlı değilseler bile sağlığa yararlı olmadıkları kesin olan
bu tür besinlerin tüketimini arttıran daha pek çok etken var: Bu ürünler
doğal olanlara oranla çok daha kolay bulunabiliyor ve çok daha ucuzlar.
Bir simitten bile ucuza alabileceğiniz gofretler, bisküvi ve cipsler her
an her yerde kolayca bulabiliyorsunuz. Üstelik bunları okul, işyeri veya
köşe başlarındaki paramatik kurgulu makinalardan kolayca temin etmeniz
mümkün.



BESLENME EĞİTİMİ



Eğitim noksanlığı da önemli bir etken. Okullarımızda beslenme dersi yok.
Öğrencilerimize beslenmeyle ilgili herhangi bir eğitim verilmiyor. Tıp
fakültelerinde bile "beslenme-sağlık ilişkisi" yeteri kadar öğretilmiyor.
Kısacası ilkokuldan üniversite sonuna kadar eğitim müfredatımız beslenme
konusunu "es" geçiyor. Beslenme bilgisi ve bilinci fakiri çocuklarımız ve
gençlerimiz, anne baba, nine ve dedelerimiz beslenmeyi sadece karın
doyurmaktan ibaret bir süreç zannediyor.



SAĞLIK İÇİN BESİN



Lezzet odaklı beslenme eğilimi besinleri birer tatmin ya da keyif aracı
haline getiriyor. Sebze ve meyvelerin, tahılların, bakliyat grubunun
önemini yeteri kadar bilenimiz pek az. Besinleri sadece karın doyurmak,
enerji ihtiyacımızı karşılamak ve keyif almak-lezzet tatmak için
tüketiyoruz. Onların gelişmemizi, büyümemizi, kırılıp dökülen yanlarımızı
tamir etmemizi sağladıklarından da, yeni hücreler, dokular üretmek,
sağlığımızı koruyup güçlendirmek için kullandıklarından da (ne yazık ki)
habersiziz.



BESLENMENİN ANLAMI



Eğer sağlıklı ve kaliteli bir hayat sürmek istiyorsak işe nasıl
beslendiğimizi sorgulamakla başlamalıyız. Kilo fazlalığı ve şişmanlıktan,
kalp hastalığı, inme şeker ve tansiyondan korunmak, kansere karşı güçlü
bir koruma duvarı oluşturmak için buna mecburuz. Doğru besinlere yönelmek,
onları yeterli miktarda, dengeli oranlarda ve uygun bir çeşitlilik
zenginliği içinde tüketmek çok önemlidir. Sağlıkla ve huzurla yaşlanmak
istiyorsak karbonhidrat, protein ve yağları tanımak ve onları uygun
miktarlar ve oranlarda nasıl tüketeceğimizi bilmemiz gerekiyor. Doğru
protein, karbonhidrat ve yağların neler olduğunu öğrenmemiz ihtiyacımızdan
fazla enerji yüklenmememiz, antioksidan vitamin, mineral ve posa zengini
gıdalara yönelmemiz bir zorunluluk haline geliyor. Beslenmek karın
doyurmaktan daha fazla anlamlar taşıyan sihirli bir kelimedir. Sağlığımızı
yanlış kötü veya iyi yönde etkileyen en önemli seçim yaşam tarzı
seçimidir. Beslenmeyi ciddiye alın!



ÖNEMLİ BESLENME YANLIŞLARI



Kolalı, meyveli ve şekerli içecekleri fazla tüketmek



Hazır tatlı-tuzlu-yağlı atıştırmaları sık yemek



Doymuş yağların (margarin, tereyağı ve diğer hayvansal yağlar) yoğun
olduğu besinlere yönelmek



Tuz ve şeker yüklü gıdalara ağırlık vermek



Fast-food ürünlere (burgerler, patates kızartması) öncelik vermek



Aşırı miktarda besin tüketmek



Tek yönlü beslenmek



Öğün atlamak



DİKKAT...



Beslenirken bunları unutmayın



1- Ne zaman nerede ve ne yiyeceğinizi şansa bırakmayın. Düzgün bir yeme
düzeniniz olsun.



2- Yiyeceklerinizin enerji miktarlarını dikkate alın. Aşırı kalori yüklü
gıdalardan uzaklaşın.



3- Tuzlu, yağlı ve şekerli gıdalardan uzak kalın.



4- Doğal besinleri tercih edin. Hazır gıdaları seçerken etiketlerini
(içeriklerini ve son kullanım tarihlerini) dikkatle inceleyin.



5- Sofradan doymadan kalkmayı alışkanlık haline getirin.



6- Aşırı gıda tüketmeyin. Fazla yemenin 21. yüzyıl hastalıklarını
hazırlayan iki temel faktörden biri olduğunu (diğeri hareketsizlik ve
tembelliktir) unutmayın.



7- Ana ve ara öğünleri atlamayın. Ara öğünlerde sağlıklı atıştırmalar
tüketmeye özen gösterin.



8- Diyet tuzaklarına yakalanmayın. Diyette olmaktan, diyet yapıp
zayıflamaktan, özel diyetlerle form tutmaktan fayda ummayın. Bugün, bu
hafta veya bu ay "diyette olma"nın bir başka gün, hafta veya ayda "diyet
yapmamak" anlamına geldiğini hatırlayın.



9- Yatağa girerken veya gece uyanınca bir şeyler atıştırmayı bırakın.



10- Stresli, endişeli, üzgün veya kızgınsanız yemeğe başlamayın.



Prof. Dr. Osman MÜFTÜOĞLU

Kaynak: Hürriyet