-ilizarov yöntemi-

[ferhatseyhan]

-İLİZAROV YÖNTEMİ-

Distraksiyon Osteogenezi kavramı, Kafkas Bilim adamı Prof.Dr.Gavriil Abromovich İLİZAROV tarafından bulunmuş ve İLİZAROV yöntemi olarak tüm dünyada tanınmıştır. İlizarov metodu, kemiğin ince teller ve çemberlerle tespit edildiği bir sistemdir.
Ekstermite uzatma rekonstrüksiyon teknikleri kemik kayıplarını yerine koyma vedeformite bulunan kemikleri düzeltme ve uzatmada kullanılır. Bu girişimler, doğumsal hastalık, kemik kayıpları veya travmalar sonrası gelişen kol ve bacak eşitsizlikleri olan çocuk ya da erişkin hastalara (3-70 yaş arası) uygulanabilir.
Ekstremite uzatma ve deformite düzeltme işlemi "distraksiyon osteogenezi" prensipleri çerçevesinde gelişir. Bu kavram yüzyıllardan bu yana gelen kemiğin uzatılamıyacağı görüşünü yıkarak bir devrim yaratmıştır. Bu işlemde cerrahi girişimle kemik kesilerek tedrici olarak us-zatılır ve uzatma bölgesinde yeni kemik oluşumu (osteogenezis) gözlenir. Bu şekilde kemik kendi uzunluğunun %15-100'ü arasında uzatılabilir.
Tedavi ekibinde; gerekli eğitimi almış ortopedik cerrah, fizyoterapist, hemşire ve destek elemanları bulunur.
Cerrahi öncesi tekniğin uygulanmasına karar verilen her hastaya uygun cihaz hasta üzerinde hazırlanır. Ameliyat birkaç santimetrelik bir veya iki alandan açılarak yapılır. Kemik kesimi yapılırken kemik ve çevre yumuşak dokulara en az zarar vermek için azami dikkat sarfedilir.

Şekil.1: (T.Ö) Şekil.2: (T.S)

Uzatma genellikle ameliyat sonrası 1. haftada başlatılır. Ortalama günde 1. mm. kemik uçları birbirinden ayrılır. Hastalar genellikle 3-7 gün klinikte kalırken karmaşık vakalarda hastaların daha fazla yatması gerekebilir.
Rehabilitasyona, ameliyat sonrası 1.-2. günde başlanır. Rehabilitasyonun amacı eklem açıklığını koruyabilmek için kasları gergin tutmaktır. Ayakta durma ve ameliyatlı bacağın üzerine yük vermeye ve yürümeye ameliyat sonrası birkaç günde başlanır. Hasta taburcu edildikten sonrai fizik tedavi vevrehabilitasyon programı tedavinin en önemli basamağıdır. Kompleks vakalarda gerekirse yatırılarak da fizik tedavi uygulanabilir. Tüm hastalar okul, ,iş gibi günlük yaşam aktivitelerine devam etmeleri için teşvik edilir. Cihaz ile yürüme ve duş almaya da (dezenfektan maddelerle) izin verilir.
Ekstremite gerekli uzunluk ve düzgünlüğe erişince herhangi bir ayarlama yapılmaz. Oluşan yeni kemiğin yeterli güce eriştiğine karar verildiğinde lokal veya genel anesteziyle cihaz çıkartılır. Koruma amacıyla 1 veya 2 aylık bir alçı ya da ortez (Plastik Brace) uygulaması yapılır.

Şekil.3: (Poliomyelitis Sekeli) Şekil.4: (Travma Sonrası)

İlizarov Yönteminin Avantajları:
*Kemik yapımını uyarır.
*Bölgenin vaskülarizasyonunu arttırır. Bu da kanlanmanın artmasına sebep olarak kemik kaynama hızını arttırır.
*Kanlanmanın artması aynı zamanda oluşabilecek veya mevcut olan iltihabın (osteomiyelit) iyileşmesini hızlandırır.
*Tedavinin herhangi bir aşamasında meydana gelebilecek veya daha önceden mevcut olan eğrilikler de anestezi gerektirmeden düzeltilebilir.
*Ameliyat sonrası (engel bir durum yoksa) hasta hemen ağırlık vererek yürüyebilir. Dolayısıyla hastanın ekonomik ve sosyal hayatında ciddi bir aksamaya sebep olmaz.
*Ameliyat sonrası bir üst ve bir alt ekleme hareket vererek, uzun dönem alçı içinde kalan hastalarda görülen eklem sertliği, kemik erimesi gibi problemler çok daha az görülür.


Hastaların dikkat etmesi gereken noktalar:

*En sık görülen komplikasyon olan tel dibi infeksiyonundan kaçınmak için günlük tel dibi pansumanının anlatıldığı gibi yapılması, cihaz temizliğine dikkat etmek ve mümkünse özel bir giysiyle sistemi dış ortamdan korumak önemlidir.
*Eklem hareket kısıtlılığıyla karşılaşmamak için tarif edilen egzersizler düzenli olarak yapılmalıdır.
*Eğer aksi belirtilmemişse tedavi sürecinin hızlanması ve gelişebilecek problemlerin önlenmesi için mümkün olduğunca yük vererek yürünmesi gerekir.
*Tedavinin başarı ile bitmesi için sigara içilmesi ve içilen ortamlarda bulunulması uygun değildir.
*Doktorun hastaya verdiği vitamin ve kalsiyum içeren ilaçlar düzenli kullanılmalı, bol süt ve süt ürünleri tüketilmeli.