Gebelik ve grip aşısı

[ferhatseyhan]

Hamileliklerinin büyük dönemi kış aylarına denk gelen kadınların en çok merak ettikleri konulardan biri grip aşısı yaptırmanın zararlı olup olmadığı.
Influenza yani grip salgınları kış aylarında sık görülen ve sadece Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl 20.000'den fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olan ciddi enfeksiyonlardır. Bu hastaların büyük bir kısmı 65 yaşından büyük kişiler. Hastalık çocuklarda daha sık görülmekle birlikte ciddi komplikasyonlar ve ölüm 65 yaş üzerinde daha fazladır. Gribi ve neden olduğu ciddi komplikasyonları önlemenin tek ve en etkili yolu grip aşısı. Amerikan Bağışıklama Uygulamaları Tavsiye Komitesi grip aşısının asıl hedef kitlesini şu şekilde bildirmekte:
- 65 yaşından büyükler
- Yaşı kaç olursa olsun kronik hastalığı olanlar (astım, diabet vb.)
- Yüksek risk altındaki kişilerle temas halinde olanlar (sağlık personeli)
- Hamileliklerinin 2. ya da 3. trimesteri salgın dönemine denk gelen kadınlar
Grip aşısı genelde 3 tür Influenza virüsüne karşı bağışıklık sağlar. Aşının içeriği her yıl değiştirilerek o yıl içinde salgınlara neden olması beklenilen virüslere karşı olacak şekilde üretilir. Tavuk yumurtasından elde edilen besi yerlerinde üretilen virüsler inaktive hale getirilerek enfeksiyona neden olma potansiyelleri ortadan kaldırılır. Ancak vücutta antikor üretimini uyarma özellikleri kaybolmaz.
Grip aşısının etkinliğiAşının etkinliği genelde aşı yapılan kişinin yaşına ve o yıl enfeksiyona neden olan virüsle aşının içerdiği inaktive virüsün benzerliğine bağlı ve ortalama %70 - 90 civarındadır.
Hamilelerde grip aşısıÖzellikle hamileliğin son dönemlerinde gribe yakalanan kadınlarda komplikasyon görülme riski artar. 1998 yılında yapılan bir araştırmada 17 sezon boyunca yapılan incelemeler sonucu hamile kadınlarda grip nedeniyle hastaneye yatırılarak tedavi edilmeyi gerektirecek kadar şiddetli yakınmaların hamile olmayanlara göre çok daha fazla görüldüğü ortaya kondu. Yine 1918 - 19 ve 1957 - 58 yıllarında tüm dünyayı etkileyen salgınlar sırasında pek çok hamile kadının da hayatını kaybettiği biliniyor.
Hamilelik sırasında kalp atım hızında, kalbin pompaladığı kan miktarında, oksijen tüketiminde, akciğer kapasitesinde ve bağışıklık sisteminde ortaya çıkan fizyolojik değişiklikler, gribe bağlı komplikasyonların görülme olasılığını arttırır.
Bu bulguların ışığında Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention) grip sezonunda 2. ya da 3. trimesterda olacak olan tüm hamile kadınların grip aşısı olmalarını öneriyor. Amerika'daki diğer bilimsel dernekler de bu öneriyi destekliyor.

Aşının yan etkileri
Grip aşısı canlı virüs içermediğinde hastalığa neden olmaz. Aşı sonrası erken dönemde ortaya çıkan grip tamamen rastlantısaldır. En sık karşılaşılan yan etki enjeksiyon alanında görülen şişlikle hassasiyettir ve olguların %10 - 64'ünde görülür. Ateş, halsizlik, kas ağrısı gibi belirtiler özellikle ilk kez aşı olanlarda 6 - 12 saat sonra ortaya çıkabilir ve genelde 1 - 2 günde kaybolur. Nadiren alerjik reaksiyon ve şok gelişebilir. Yine çok nadir olarak Gullain - Barre Sendromu'nun ortaya çıkabileceği biliniyor.
Sonuç olarak hamilelikte grip aşısı güvenlidir ve yapılması önerilir.
Grip aşısı inaktive virüs aşısı olduğundan yani canlı virüs içermediğinden gebelikte kullanımının herhangi bir sakıncası yok. İkibin hamile kadın üzerinde yapılan bir araştırmada aşının ne anne adayı ne de bebek üzerinde herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığı görüldü. Benzer ancak daha az sayıda kadın üzerinde yapılan başka bir araştırma da aynı sonucu verdi.
Grip aşısı gebeliğin her döneminde güvenli olmakla birlikte, ilk trimesterda çok gerekli olmadıkça ilaç kullanımından kaçınma geleneği nedeniyle pek çok hekim aşıyı bu dönemin sonunda yaptırmayı uygun görür. Yine ilk trimesterda düşük olma olasılığı fazla olduğundan bu dönem atlatıldıktan sonra aşının yapılması daha uygundur. Aşı aynı zamanda emziren annelerde de güvenle yapılabilir.
Kimlere grip aşısı yapılmaz?Grip aşısı, aşının içinde bulunan maddelere ve özellikle yumurtaya karşı alerjisi olanlara yapılamaz.
Grip aşısı ne zaman yapılır?
Grip aşısı için en uygun dönem Ekim ve Kasım aylarıdır. Ancak bu aylarda hamileliklerinin ilk trimesterını yaşayanlarda ertelenebilir. Aşı kas içi enjeksiyon olarak koldan yapılır.