Rahim Ağzı Yaralar? (servisit)

[KusuRsuZ HatA]

Rahim A?z? Yaralar? (servisit)
Halk aras?nda rahim a?z?nda yara olarak bilinen servisit en s?k kar??la??lan jinekolojik problemlerden birisidir. kad?nlar?n yar?s?ndan fazlas? hayat?n?n bir döneminde bu hastal??a yakalan?r. Ya?? ne olursa olsun cinsel yönden aktif her kad?n servisit için uygun bir adayd?r. Kas?k a?r?s? ve vajinal ak?nt?s? olan kad?nlar?n ço?unda ba?ka bir hastal?kla bir arada ya da tek ba??na mutlaka servisit bulunur. Belirtileri di?er pek çok hastal??a benzedi?i ve spesifik yak?nmalar yaratmad??? için ki?inin kendi kendine servisitten ?üphelenmesi zordur. Genelde ba?ka bir nedenden dolay? yap?lan jinekolojik muayene ile fark edilir.

Genel anlam? ile servisit rahim a?z? dokusunun iltihab?d?r. Çok büyük bir olas?l?kla bir enfeksiyona ba?l?d?r ancak bazen irritasyon ya da travma sonras? da ortaya ç?kabilir.

Belirtileri

Servisitin ilk belirtisi adet kanamas?n?n biti?ini takip eden dönemde ortaya ç?kan vajinal ak?nt?d?r. Di?er belirtiler aras?nda anormal vajinal kanama, ka??nma, vajinada yanma, ili?ki esnas?nda a?r?, idrar yaparken yanma ve bel a?r?s? bulunur. Hafif vakalarda herhangi bir bulgu olamayabilir ancak olay ilerledikçe kötü kokulu ve iltihabi bir ak?nt? ortaya ç?kar.

Uzam?? ve tedavi edilmemi? bir servisit mukus yap?m?n? bozarak spermlerin servikal kanala giri?ini bozabilir ve k?s?rl??a yol açabilir. Servisiti olan gebe bir kad?nda da dü?ük ve erken do?um riski bulunur. Bu tür annelerden do?an bebeklerde do?um sonras? akci?er be göz enfeksiyonlar? normalden daha fazla görülür.

Tan?

Servisit, yani serviksin iltihab?, vücudun normal çal??an savunma mekanizmalar?n?n bir sonucudur. Herhangi bir dokuda yaralanma, irritasyon ya da enfeksiyon oldu?unda beyaz kan hücreleri yani akyuvarlar o bölgeye göç ederler ve bu bölgedeki kan ak?m? artar. Bu olay serviskte oldu?unda, normalde aç?k pembe olan serviks k?zar?r ve ?i?er. Bu durum muayenede yara ?eklinde görülebilir. Servisit tan?s? genelde jinekolojik muayene ile konsa da tan?dan emin olmak ve ayr?c? tan? yapabilmek için baz? ek tetkikler gerekebilir.

Bunlar

• Biopsi: E?er rahim a?z? ileri derecede anormal görünüyor ise lokal anestezi alt?nda serviks biopsisi al?nabilir. ??lem esnas?nda ?üpheli alanlardan örnek al?n?r. E?er tek bir alan belirlenemiyorsa saat 3,6,9 ve 12 hizalar?ndan biopsi al?n?r ve patolojik incelemeye gönderilir.
  
• Kolposkopi: Rahim a?z?n?n ???k alt?nda büyütece benzer bir optik alet yard?m? ile incelenmesidir. ?üpheli alanlar? daha kolay ortaya ç?karmak için kolposkopi öncesi rahim a?z? bir tak?m kimyasal maddeler ile silinir ve daha sonra boyan?r. Dokunun boya tutmadaki farkl?l?klar?na göre biyopsi al?nacak yer tespit edilir. Kolposkopi ile rahim a?z?ndaki k?lcal damarlar?n yap?lar? da de?erlendirilir ve anormal damarlanma olup olmad??? saptan?r. Bu damarlanma de?i?iklikleri servisit ile kötü huylu hastal?klar?n ayr?m?nda önemlidir.
  
• Smear: Servikal enfeksiyonu ve erken dönem serviks kanserinin taramas?nda kullan?l?r. Smear her kad?n?n y?lda 1 defa yapt?rmas? gerek son derece basit ancak bir o kadar da önemli bir testtir.

Nedenleri

Servisitin ba?ar?l? ?ekilde tedavi edilebilmesi altta yatan nedeninin tan?mlanmas? ile ilgilidir. E?er buna neden basit bir irritan madde ise bu maddenin kullan?lmamas? sorunu çözecektir. E?er altta yatan sebep bir enfeksiyon ise bu enfeksiyonun uygun ?ekilde tedavisi, servisit problemini de çözecektir. Servisite neden olan en önemli 3 mikroorganizma klamidya, gonore ve trikomonasd?r. Bunun d???nda baz? allerjik maddeler de bu duruma yol açabilir.

Tedavi

E?er servisit durumu uzam?? ise ve altta yatan etkenin tedavisine ra?men servisit tablosunda gerileme yoksa serviskteki anormal hücreleri tahrip etmek için baz? küçük cerrahi giri?imler yap?labilir. Bunlardan en s?k kullan?lan koterizasyon ve krioterapidir. Koterizasyon ?s? yard?m? ile tahrip etmektir. Halk aras?nda bu i?leme yara yakma ad? verilir. Krioterapi ise s?v? karbondioksit veya azot yard?m? ile anormal dokular?n dondurulmas?d?r. Buna da halk aras?nda yara dondurma ismi verilir. Son olarak da Lazer ile hücrelerin tahribi uygulanabilir.

• Koter: Kronik servisitteki en eski ve en klasik yöntemdir. Kalem ?eklinde bir probun ucundan elektrik ak?m? geçirilerek ?s? elde edilir. 3 yöntem aras?nda en son tercih edilmesi gereken tedavidir. ??lem esnas?nda çok hafif a?r? olabilir. ??lem sonras? olu?an nedbe dokusu rahim a?z? kanal?nda t?kanmalara yol açabilir.
  
• Kriyoterapi: Kotere göre baz? avantajlar? vard?r.Daha az a?r?ya neden olur, ve daha kontrollü bir doku tahribine olanak tan?r. Daha az nedbe dokusu olu?mas?n? sa?lar.Bu nedenle servikal kanalda daralmaya yol açmaz. Tabanca ?eklinde bir cihaz ile uygulan?r. Bu tabancan?n ucunun de?di?i yerler donar. ??lem herhangi bir anestezi uygulanmadan yap?l?r. Son derece basit ve yakla??k 10 dakika süren bir i?lemdir.
  
• Lazer: Dokular?n lazer ile tahrip edilmesidir. Kriyoterapiye bir üstünlü?ü yoktur.

Tedavi ?ekli ne olursa olsun hücrelerin tahrip edilmesini takiben 1-2 hafta kadar süren bol sulu bir vajinal ak?nt? görülür. Bu süre zarf?nda lekelenme ?eklinde kanamalar olabilir bu nedenle i?lemlerden sonra 2 hafta kadar cinsel ili?kiden kaç?nmak gerekir. Tamamen iyile?me 6-8 hafta kadar alabilir.

Önlemler
Servisitten korunmak ya da erken dönemde te?his edilmesini sa?lamak için baz? basit önlemler yeterlidir.

• Çok emin olmad???n?z ki?iler ile ili?kiye girmeyin.
• Partnerinizde gonore belirtileri varsa hemen doktorunuzla görü?ün
• Vajinal ak?nt? varl???nda muayene olmay? geciktirmeyin
• Herhangi bir ?ikayetiniz olmasa bile y?lda 1 kez jinekolojik muayeneden geçin
• Kokulu tampon, deodorant gibi irritan maddeleri kullanmay?n